csvnam
09-10-2014, 07:50 PM
Khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) giới thiệu vùng du lịch mới :
Ở vùng Trung và cao nguyên vùng tui , tuyệt đại đa số danh thiếp vườn nhà nước đều cát cứ giữa bừa ngàn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm nắm ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đó trên đất liền 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa đặng đánh giá là vùng khô hạn ở nhiều Hầu Á. Tại đây đặng danh thiếp nhà khoa học Đức chứng minh rằng tính chất khí hậu đếch khác gì Châu Phi thường những vùng bán hoang mạc thường gặp ở Bắc Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng hổ phách nguyên lành và độc đáo tới mức mơ hồn.
Nếu Ninh Thuận đặng xếp là chốn khô hạn và nắng nóng nhất do đất thời vườn nhà nước Núi Chúa là vùng hanh khô nhất ở tỉnh này. Dải đông quanh năm cơ hồ chỉ có nắng gió , rất ít tháng mưa. Bởi vậy khách khứa lạ tới đây thường ví von rằng: Phan Rang có tức là "gió như phạng và nắng như rang". Vào nửa tháng 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng tôi phóng xe máy về Núi Chúa trong cơn hạn Bà Chằn , nóng muốn rám mũi mặt.
Con Thứ lúa hạt lớn của nắng
Rời đầm Nại , Tri Năm chất gồm Kim , chúng tôi chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải về Vĩnh Hy , Bình Tiên tới Cam Ranh. Con Thứ lúa hạt lớn mới mở , tráng nhựa phẳng lì hàng theo bờ biển nên gió thốc vào mặt như muốn ghì vô lăng. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là bè đồng muối đeo tên Đầm Vua , chốn đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao tới 10m dài cả trăm mét bao phủ bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 hiện giờ trưa , bè đồng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ đương những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn rợn người. Mặc dù chỉ bào bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào lách cách cũng đếch xua đặng cái nóng bất kham. Ven Thứ lúa hạt lớn danh thiếp khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng cây bất ngờ) có người bán vé số , họ kê chiếc bàn con để vài chục tờ , đội nón , ngồi trông ra Thứ lúa hạt lớn một cách vô hồn như pho tượng. Khác những chốn tui đã tới , người bán vé số thường đeo chiếc túi trước ngực , gặp khách khứa chìa xấp vé số thẳng vào mặt mời chào gấp gấp và nếu đếch bán đặng , họ lầm bầm chửi cút kì những câu độc ác. Trong vai người về mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , tui phát hiện họ là những con người hiền lành kiên nhẫn. Tôi hỏi một người nữ giới ngồi dưới cây keo “Chị bán vài tấm vé số như thế này sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm gì chú! Muối chưa bán đặng , hành tỏi nắng quá bị rụm rồi , tìm kiếm đặng đồng này mừng đồng đó chú ơi!”. Chị phản hồi mà đếch trông mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn Thứ lúa hạt lớn hàng theo tuyến Vĩnh Hải đương thi công , thực ra là đương thay thế những khúc cua tay áo thường Thứ lúa hạt lớn vòng. Âm vang tiếng máy khoan sứ , đập sứ chấn động một không gian tĩnh lặng , ở từ xa đã nhìn ra đám bụi mù giập giờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng ta dứt xe ngồi phệt trên Thứ lúa hạt lớn hỏi chuyện , đặng danh thiếp kỹ sư và công nhân mặt đương lấm lem đất cát cho biết “Con Thứ lúa hạt lớn này ra tới quốc lộ I tận thành phố Cam Ranh dài tới 60km. Tất thảy đã hoàn tất , chỉ riêng xong 5km này là phần sau chót , chắc cũng vài tháng nữa mới xong”. Đứng trên dốc sứ dựng tại đây trông xuống biển bào 400m , tui bất thần nhìn ra sự sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây xoay mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , đương trên dốc vài ngôi nhà tuềnh toàng nằm trong vườn đào lộn hột với bọn lục súc núi. Dọc Thứ lúa hạt lớn lục súc chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ Thứ lúa hạt lớn mở mắt trừng trừng nhưng lát có tiếng động của người thường xe chúng mở dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải nhấp nhô cây rừng đeo hình dạng bonsai xòe ra trên đồi sứ , đào lộn hột đáng chú ý là tại đây không khí khô khốc gió thổi veo veo rát phỏng , nhưng khu rừng lùn này vẫn đầy sức sống. Ở trên tốc đồi thấp , đồi cao hàng chục con lục súc cố trèo lên tốc trông về đại dương , xinh như tranh vẽ. Hình Bóng của lục súc , núi , biển cho thấy dáng dấp hoang vu của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của đất nước mình. Trong tâm thức tui vẫn thú nhận ngắm nghía bọn lục súc núi xoay đầu ra biển be be gọi bọn hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh xắt phải đeo dáng dấp thiên nhiên , chứ đếch phải dành cho con người có tiền có quyền đổ bộ tới bờ biển chặt đứt từng khúc , gọi là đầu tư rồi xây dựng Thứ lúa hạt lớn bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… bảo rằng đây là đẻ thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao lăm vách núi ven biển hoặc ra tận bờ cát gió thổi như phạng ngấm vào mũi thịt. Trên con Thứ lúa hạt lớn này , tầm mắt của người đề huề phóng tận tốc núi , quét ra biển xanh xa tắp ngoài khơi. Hình Bóng và không gian ven đường chẳng những hữu tình mà đương nhuộm chật chất thơ. Được về , ngắm nghía , trông đông và người thường đất nước gấm vóc mới thấy quê tui xinh , do đất tui đặng thiên nhiên ưu đãi. Cái Ấy là thế hệ bây chừ và con cháu mai sau có giữ đặng linh hồn di sản của cha ông để bất ngờ) thường vì bừa cuộc đeo cho thuê 70 năm đếch tìm kiếm rà soát để rồi sau đó đương bất ngờ) là một thành phố thường vùng vùng xa lạ. Nơi vùng đất cho thuê ấy người bệnh đếch có cửa để vào thời Yàng ơi đương gì là quê bọ đông tổ. Con người đếch có ký ức , đếch có kỷ niệm với chốn tui ở thời tình yêu dành cho hắn chỉ là một hình bóng lạt nhòa.
Tôi đã từng cố ý định tìm kiếm về Núi Chúa từ một cuộc gặp gỡ Bạc tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ bào đây 9 năm tại một quán cà phê ven hầu Xuân Hương , ráng sức Đà Lạt. Lúc ấy , tui tình cờ gặp một người Mỹ có tuổi khuẩn chân trái ngồi một mình trông ra thòng người một trở cách vọng. Tôi đoán , chắc là vị lữ khách khứa có tâm trạng , nên chủ động đeo ly cà phê tới làm quen với hy vọng có xác xuất sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp đặng người nói đồng ngôn ngữ , đồng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên tui là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã từng đóng quân 6 tháng tại Núi Chúa vào năm 69 của thế kỷ trước. Ông Dan đập tay vào chân khuyết bảo rằng ông đã để bất ngờ) một phần thân thể tui tại Núi Chúa vì trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Hầu này ông muốn về bất ngờ) trận mạc xưa để nhớ một thời trai trẻ. Dan nhờ vả tui dẫn Thứ lúa hạt lớn tới Núi Chúa nhưng tui từ chối vì đếch biết địa danh này ở đâu , mà thực ra cũng chưa tin đặng một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người lính chiến đấu già lăn tròn trên mạ khiến tui đếch khỏi chạnh lòng. Chiến tranh đếch phải trò đùa , phía sau cuộc chiến đương một thứ khác dằng dai hơn là tình người , tuổi trẻ và đỗi đau khuẩn mát…
Lâu rồi tui đếch gặp bất ngờ) ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hoặc về phiên dịch cho danh thiếp cựu binh Mỹ tui bất ngờ) nhớ về Núi Chúa , nhớ giọt nước mắt của một người lính già trong tuyệt vọng rồi nhớ những thương binh do đất tui của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , quần chúng là người bị thực và đỗi đau lớn nhất thuộc lòng về những người mạ một thời đeo nặng đẻ đau với niềm hy vọng về khúc gan của mình.
12 hiện giờ trưa chủ nhật , chúng tôi tới bừa bản doanh vườn nhà nước Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , hầm Thuận. Đó là một tòa nhà khá hiện đại xoay mặt ra hướng nhiều bào biển cỡ 200m. Thật đếch may cho chúng tôi không sai vào tháng hắn nên văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai phụ tử kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào can đảm , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên vẫn còn may mắn là gặp đặng Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó phòng khoa học và giao tế quốc tế đồng với danh thiếp nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức đương ở bất ngờ) vườn để Học hỏi loài bọ mới phát hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ đeo cho tui xem 5 con bọ quê ( tiếng Anh là Stid ) đương ngo ngoe trong hộp ngộ buộc đặng trên tốc Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với tui một cách sung mãn: “Ông xem đây! loại Stid này hiện diện trên quả đất này từ năm 1876 , sau đó bị tuyệt chủng tới nay bất ngờ) xuất hiện tại khu bán hoang mạc này đó là một đào lộn hột lạ. Mấy năm nay chúng tôi về hết danh thiếp vườn nhà nước Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại này thường sống về đêm trên tốc núi , phải vất vả lắm mới tìm kiếm thấy. Joachim cấp một con ra dứ dứ trước mặt tui và cười rất thoả mãn về nghề nghiệp của mình. Tôi đếch phải là người Học hỏi sâu bọ nên trông loại bọ này cũng như nhau , thậm chí đếch mấy hứng thú nhưng trông vẻ mặt của họ tui phải vỗ tay đôm đốp chúc mừng , vì đó là công sức mồ hôi và những đêm thức màu đỏ tận trên tốc núi cao , chỉ có những ý trung nhân nghề mới lặn lội như thế. Joachim trò chuyện phím với tui kì tiếng Pháp lẫn tiếng Anh nhưng lát gặp lũ Học hỏi tử chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 ngôn ngữ tử ta đều sử dụng thông thạo như nhau làm tui thực sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông thạo 3 ngôn ngữ đích thị của thế giới Anh-Pháp-Đức , đương thường dân thời sao?” , tui hỏi. “Trời! chúng tôi là cộng đồng Châu Âu , nếu đếch biết 3 ngôn ngữ này sẽ trở nên rào chắn. Văn hóa Châu Âu là của chung , nên phần đông đều như thế!” , Joachim rũ vai tui một cách thân tình như thầm kín Thú dữ đó là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải về Phan Rang đồng với lũ Học hỏi bò sát. Trước lát lên xe , Trịnh bảo chúng tôi ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ vả họ dẫn trèo núi sau đó nên về Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu đếch về hết khu vực này xem như chưa biết gì về khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng tôi rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp đặng một lũ dân “phượt” , trên vai lủng củng máy ảnh. Họ đã tới đây Hai ba lần , đặng kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng phòng bảo tồn vườn nhà nước Núi Chúa chỉ dẫn , nên có vẻ khá thông thạo lối đi do đất bước.
trưởng đoàn của lũ thanh niên này là một “Ta bọ lô” có “số má” ở Việt Hầu từng 3 lần trèo tốc Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da trắng đen , đầu quấn khăn rằng với thân thể vậm vạp như con gấu mạ vĩ đại. Sơn cho biết lên tốc núi Chúa đương khổ thân hơn trèo tốc nhà nhiều Dương ở ngoài Bắc , vì Thứ lúa hạt lớn lên núi Chúa đếch dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng bất ngờ) dài và vòng vèo qua hết tốc núi này sang tốc núi khác với cái nắng như nung , cây rừng cũng sắt se , lá của cây chương nhỏ xíu , gai nhọn lủa tủa , đập vào chiếc lá cũng thấy nhói. Nhưng cũng nhờ vả thế mà mỗi cây xanh trên sứ tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh mắt.
chúng tôi xuất phát từ thôn Đá Hang thuộc lòng làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và trông biển rõ hơn. Cứ việc qua một rừng cỏ gianh , bất ngờ) thấy một tốc núi mới thẳng trước mặt. Hùng Sơn nói đùa rằng để chinh phục tốc núi Chúa cao 1.040m , phải băng qua 6 tốc núi khác là núi Chúa lọc , Chúa cháu , Chúa tử , Chúa tử , Chúa chồng , ráng sức Chúa vợ. Biết chúng tôi là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn thường về phía rìa cổ vũ vì sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu lạ như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả bọ hệ đẻ thái: rừng khô hạn , rừng xanh và hệ sinh thái rạn hổ phách. Ngoài những rạn hổ phách đặng đánh giá là xinh và đa dạng nhất Việt Hầu , đương có bãi Thịt là chốn rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô nên ở cỡ cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cỗi chật gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động thực vật phong phú , và từ 800m trở lên là xuất hiện nhiều loại cây lá kim , như cây hoàng đàn trả , cây kim giao , mảnh tùng , ráng sức thông tre. Chúng cháu về nhiều chốn chưa thấy ở đâu lạ như thế!”.
Trèo núi đặng hơn 1 hiện giờ đồng hồ , cảm thấy chẳng thể nối tiếp đặng nữa nên chúng tôi ra hiệu Đối với người trên dứt bất ngờ) , vì thực ra chúng tôi chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm đeo theo. Nên đành vẫy tay chào từ biệt đeo theo đỗi buồn của người thua cuộc.
3h chiều , chúng tôi xoay về làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn nhà nước , ngồi dưới bóng câu đào lộn hột uống do đất mía và nhai củ mì tôm sống cầm hơi và cũng để thăm hỏi cuộc sống của bà con. Một người dân địa phương , tên là Lê Thành tựu ngồi đồng bàn do đất mía nói với chúng tôi kì giọng buồn buồn “ Bà con Raglay ở đây đã bao đời , sống dựa vào rừng như làm đồng , làm nương , lấy bong bóng , lấy sáp và danh thiếp loại lâm thổ sản. Nữ giới và con trẻ chặt củi bán. Con trai thường sống kì nghề đốt than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , ráng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang đặng hưởng chính sách từ thời hạn 134 , có nhà xây kiên cố. Nhưng tuyệt đại đa số đóng cửa , để vào rừng tìm kiếm sống. Ở nhà chỉ có nữ giới nuôi con nhỏ và con trẻ. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nhớ chuyện cũng tham gia: “Bà con lũ tui ra đời ở rừng , lớn lên từ rừng mà đếch vào rừng kiếm ăn thời biết làm gì bây giờ...”.
Tám Công là người từng trải , kiến thức rộng , tử có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng tháng qua lại Thứ lúa hạt lớn núi Chúa nên khá rành. Anh kể: Dạo năm 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc lòng Quỹ trông coi động vật hoang dã ( WWF ) xách máy móc thiết bị tới đo mực độ khô hạn ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo tới , đo lui hằng hiện giờ , đếch thấy đồng hồ đo động đậy , ông thiết tưởng máy hư , Cởi ra sửa. Nhưng thực tiễn máy đếch hư , căn nguyên chỉ vì vùng đất này quá khô tới mức máy chẳng thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy ý với cảnh trần cây cóc khô rừng để năm sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người trai tráng nổi danh trung thành rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười đếch nhớ tui đã lật lưng bao lăm rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi , 60 năm đớp thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tựu “quá hớp” nên người làng ở đây đếch mấy ai đương nhớ cái tên Mười Nuôi của ông , mà họ chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , Đến kì hạn tuổi già , từ giã nghề sóng do đất , ông thường sống trong cảm giác tội lệ trước biển đời. Người trai tráng chuyên đớp rùa năm xưa , hiện giờ bất ngờ) tình nguyện đỡ đẻ cho rùa. Ngày tháng , ông theo vết chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , tìm kiếm băng trứng của chúng , khoanh vùng , trông coi cho trứng nở. Có lát rùa đẻ trên trung thành ven do đất , ông sợ do đất tân chủ lên , băng trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời băng lên chốn cao hơn. Đến lát rùa nở , ông bất ngờ) tìm kiếm bào đưa chúng ra biển. Một đôi người trong làng thấy ông vất vả đỡ đẻ cho rùa , họ cũng tình nguyện theo ông. Đến năm 2003 , lát WWF nhiều Dương tài trợ dự án bảo tồn rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được cái là trạm nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm heo hút này đã trở nên chốn về về của ông Thấu suốt 4 năm qua.
Trên lối đi về hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng kì xe máy “đa quốc gia” chạy ngược lại Vĩnh Hy. Chúng ta tăng tốc đuổi theo quân địch , tới lát tiếp cận , một chú xoay sang nói như hét “ Đừng Thú dữ kiểm lâm nha! Tụi tui dân chở than thuê kiếm ăn đặng 50 ngàn một chuyến , lũ này ngán mấy ổng nên chờ trưa chủ nhật mới về mà!”. “Thế một lò than ra tìm kiếm đặng bao lăm tiền” , tui hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy đồng lúc. “Hỏi mấy thằng cha đốt than chứ! Tụi hắn đương núp dưới suối , nhưng tha hắn về , hắn nghèo khổ lắm , thằng này cũng ốm nhách , đen lánh hà!”. Chúng ta giảm ga để xoay đầu xe đương nhớ hai tử thồ than chào từ biệt kì hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng vẫn đeo trái tim nhân bản hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh tới mức mê hồn. Vĩnh Hy đặng hai Mạch núi sứ bao bọc ở giữa là hầu do đất biển ra vào , hàng tháng có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh như tranh vẽ , danh thiếp hòn đảo xanh ngát bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói vùng Bình Tiên trên đất liền là của Ninh Thuận đương dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên Thứ lúa hạt lớn ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nhớ những người địa phương bàn tán với nhau dự án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ đồng , trong đó có 30 ha đông rừng phòng hộ thuộc lòng vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng đeo tên Amanoi resort có 36 villa , tọa nộ trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một cố gắng của do đất tui vươn lên ngành Công lao đếch khói đeo bất ngờ) lợi ích nhà nước. Nhưng trong tâm thức , tui cứ nhớ tới Jeff Rutherford , giảng sư về môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp tui ở hầu Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi này cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh xắt cái đỗi gì mà chốn này cũng ùa bê tông , đường nhựa thẳng tắp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà gọi là đẻ thái!”
Ở vùng Trung và cao nguyên vùng tui , tuyệt đại đa số danh thiếp vườn nhà nước đều cát cứ giữa bừa ngàn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm nắm ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đó trên đất liền 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa đặng đánh giá là vùng khô hạn ở nhiều Hầu Á. Tại đây đặng danh thiếp nhà khoa học Đức chứng minh rằng tính chất khí hậu đếch khác gì Châu Phi thường những vùng bán hoang mạc thường gặp ở Bắc Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng hổ phách nguyên lành và độc đáo tới mức mơ hồn.
Nếu Ninh Thuận đặng xếp là chốn khô hạn và nắng nóng nhất do đất thời vườn nhà nước Núi Chúa là vùng hanh khô nhất ở tỉnh này. Dải đông quanh năm cơ hồ chỉ có nắng gió , rất ít tháng mưa. Bởi vậy khách khứa lạ tới đây thường ví von rằng: Phan Rang có tức là "gió như phạng và nắng như rang". Vào nửa tháng 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng tôi phóng xe máy về Núi Chúa trong cơn hạn Bà Chằn , nóng muốn rám mũi mặt.
Con Thứ lúa hạt lớn của nắng
Rời đầm Nại , Tri Năm chất gồm Kim , chúng tôi chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải về Vĩnh Hy , Bình Tiên tới Cam Ranh. Con Thứ lúa hạt lớn mới mở , tráng nhựa phẳng lì hàng theo bờ biển nên gió thốc vào mặt như muốn ghì vô lăng. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là bè đồng muối đeo tên Đầm Vua , chốn đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao tới 10m dài cả trăm mét bao phủ bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 hiện giờ trưa , bè đồng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ đương những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn rợn người. Mặc dù chỉ bào bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào lách cách cũng đếch xua đặng cái nóng bất kham. Ven Thứ lúa hạt lớn danh thiếp khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng cây bất ngờ) có người bán vé số , họ kê chiếc bàn con để vài chục tờ , đội nón , ngồi trông ra Thứ lúa hạt lớn một cách vô hồn như pho tượng. Khác những chốn tui đã tới , người bán vé số thường đeo chiếc túi trước ngực , gặp khách khứa chìa xấp vé số thẳng vào mặt mời chào gấp gấp và nếu đếch bán đặng , họ lầm bầm chửi cút kì những câu độc ác. Trong vai người về mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , tui phát hiện họ là những con người hiền lành kiên nhẫn. Tôi hỏi một người nữ giới ngồi dưới cây keo “Chị bán vài tấm vé số như thế này sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm gì chú! Muối chưa bán đặng , hành tỏi nắng quá bị rụm rồi , tìm kiếm đặng đồng này mừng đồng đó chú ơi!”. Chị phản hồi mà đếch trông mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn Thứ lúa hạt lớn hàng theo tuyến Vĩnh Hải đương thi công , thực ra là đương thay thế những khúc cua tay áo thường Thứ lúa hạt lớn vòng. Âm vang tiếng máy khoan sứ , đập sứ chấn động một không gian tĩnh lặng , ở từ xa đã nhìn ra đám bụi mù giập giờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng ta dứt xe ngồi phệt trên Thứ lúa hạt lớn hỏi chuyện , đặng danh thiếp kỹ sư và công nhân mặt đương lấm lem đất cát cho biết “Con Thứ lúa hạt lớn này ra tới quốc lộ I tận thành phố Cam Ranh dài tới 60km. Tất thảy đã hoàn tất , chỉ riêng xong 5km này là phần sau chót , chắc cũng vài tháng nữa mới xong”. Đứng trên dốc sứ dựng tại đây trông xuống biển bào 400m , tui bất thần nhìn ra sự sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây xoay mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , đương trên dốc vài ngôi nhà tuềnh toàng nằm trong vườn đào lộn hột với bọn lục súc núi. Dọc Thứ lúa hạt lớn lục súc chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ Thứ lúa hạt lớn mở mắt trừng trừng nhưng lát có tiếng động của người thường xe chúng mở dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải nhấp nhô cây rừng đeo hình dạng bonsai xòe ra trên đồi sứ , đào lộn hột đáng chú ý là tại đây không khí khô khốc gió thổi veo veo rát phỏng , nhưng khu rừng lùn này vẫn đầy sức sống. Ở trên tốc đồi thấp , đồi cao hàng chục con lục súc cố trèo lên tốc trông về đại dương , xinh như tranh vẽ. Hình Bóng của lục súc , núi , biển cho thấy dáng dấp hoang vu của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của đất nước mình. Trong tâm thức tui vẫn thú nhận ngắm nghía bọn lục súc núi xoay đầu ra biển be be gọi bọn hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh xắt phải đeo dáng dấp thiên nhiên , chứ đếch phải dành cho con người có tiền có quyền đổ bộ tới bờ biển chặt đứt từng khúc , gọi là đầu tư rồi xây dựng Thứ lúa hạt lớn bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… bảo rằng đây là đẻ thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao lăm vách núi ven biển hoặc ra tận bờ cát gió thổi như phạng ngấm vào mũi thịt. Trên con Thứ lúa hạt lớn này , tầm mắt của người đề huề phóng tận tốc núi , quét ra biển xanh xa tắp ngoài khơi. Hình Bóng và không gian ven đường chẳng những hữu tình mà đương nhuộm chật chất thơ. Được về , ngắm nghía , trông đông và người thường đất nước gấm vóc mới thấy quê tui xinh , do đất tui đặng thiên nhiên ưu đãi. Cái Ấy là thế hệ bây chừ và con cháu mai sau có giữ đặng linh hồn di sản của cha ông để bất ngờ) thường vì bừa cuộc đeo cho thuê 70 năm đếch tìm kiếm rà soát để rồi sau đó đương bất ngờ) là một thành phố thường vùng vùng xa lạ. Nơi vùng đất cho thuê ấy người bệnh đếch có cửa để vào thời Yàng ơi đương gì là quê bọ đông tổ. Con người đếch có ký ức , đếch có kỷ niệm với chốn tui ở thời tình yêu dành cho hắn chỉ là một hình bóng lạt nhòa.
Tôi đã từng cố ý định tìm kiếm về Núi Chúa từ một cuộc gặp gỡ Bạc tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ bào đây 9 năm tại một quán cà phê ven hầu Xuân Hương , ráng sức Đà Lạt. Lúc ấy , tui tình cờ gặp một người Mỹ có tuổi khuẩn chân trái ngồi một mình trông ra thòng người một trở cách vọng. Tôi đoán , chắc là vị lữ khách khứa có tâm trạng , nên chủ động đeo ly cà phê tới làm quen với hy vọng có xác xuất sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp đặng người nói đồng ngôn ngữ , đồng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên tui là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã từng đóng quân 6 tháng tại Núi Chúa vào năm 69 của thế kỷ trước. Ông Dan đập tay vào chân khuyết bảo rằng ông đã để bất ngờ) một phần thân thể tui tại Núi Chúa vì trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Hầu này ông muốn về bất ngờ) trận mạc xưa để nhớ một thời trai trẻ. Dan nhờ vả tui dẫn Thứ lúa hạt lớn tới Núi Chúa nhưng tui từ chối vì đếch biết địa danh này ở đâu , mà thực ra cũng chưa tin đặng một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người lính chiến đấu già lăn tròn trên mạ khiến tui đếch khỏi chạnh lòng. Chiến tranh đếch phải trò đùa , phía sau cuộc chiến đương một thứ khác dằng dai hơn là tình người , tuổi trẻ và đỗi đau khuẩn mát…
Lâu rồi tui đếch gặp bất ngờ) ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hoặc về phiên dịch cho danh thiếp cựu binh Mỹ tui bất ngờ) nhớ về Núi Chúa , nhớ giọt nước mắt của một người lính già trong tuyệt vọng rồi nhớ những thương binh do đất tui của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , quần chúng là người bị thực và đỗi đau lớn nhất thuộc lòng về những người mạ một thời đeo nặng đẻ đau với niềm hy vọng về khúc gan của mình.
12 hiện giờ trưa chủ nhật , chúng tôi tới bừa bản doanh vườn nhà nước Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , hầm Thuận. Đó là một tòa nhà khá hiện đại xoay mặt ra hướng nhiều bào biển cỡ 200m. Thật đếch may cho chúng tôi không sai vào tháng hắn nên văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai phụ tử kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào can đảm , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên vẫn còn may mắn là gặp đặng Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó phòng khoa học và giao tế quốc tế đồng với danh thiếp nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức đương ở bất ngờ) vườn để Học hỏi loài bọ mới phát hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ đeo cho tui xem 5 con bọ quê ( tiếng Anh là Stid ) đương ngo ngoe trong hộp ngộ buộc đặng trên tốc Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với tui một cách sung mãn: “Ông xem đây! loại Stid này hiện diện trên quả đất này từ năm 1876 , sau đó bị tuyệt chủng tới nay bất ngờ) xuất hiện tại khu bán hoang mạc này đó là một đào lộn hột lạ. Mấy năm nay chúng tôi về hết danh thiếp vườn nhà nước Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại này thường sống về đêm trên tốc núi , phải vất vả lắm mới tìm kiếm thấy. Joachim cấp một con ra dứ dứ trước mặt tui và cười rất thoả mãn về nghề nghiệp của mình. Tôi đếch phải là người Học hỏi sâu bọ nên trông loại bọ này cũng như nhau , thậm chí đếch mấy hứng thú nhưng trông vẻ mặt của họ tui phải vỗ tay đôm đốp chúc mừng , vì đó là công sức mồ hôi và những đêm thức màu đỏ tận trên tốc núi cao , chỉ có những ý trung nhân nghề mới lặn lội như thế. Joachim trò chuyện phím với tui kì tiếng Pháp lẫn tiếng Anh nhưng lát gặp lũ Học hỏi tử chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 ngôn ngữ tử ta đều sử dụng thông thạo như nhau làm tui thực sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông thạo 3 ngôn ngữ đích thị của thế giới Anh-Pháp-Đức , đương thường dân thời sao?” , tui hỏi. “Trời! chúng tôi là cộng đồng Châu Âu , nếu đếch biết 3 ngôn ngữ này sẽ trở nên rào chắn. Văn hóa Châu Âu là của chung , nên phần đông đều như thế!” , Joachim rũ vai tui một cách thân tình như thầm kín Thú dữ đó là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải về Phan Rang đồng với lũ Học hỏi bò sát. Trước lát lên xe , Trịnh bảo chúng tôi ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ vả họ dẫn trèo núi sau đó nên về Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu đếch về hết khu vực này xem như chưa biết gì về khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng tôi rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp đặng một lũ dân “phượt” , trên vai lủng củng máy ảnh. Họ đã tới đây Hai ba lần , đặng kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng phòng bảo tồn vườn nhà nước Núi Chúa chỉ dẫn , nên có vẻ khá thông thạo lối đi do đất bước.
trưởng đoàn của lũ thanh niên này là một “Ta bọ lô” có “số má” ở Việt Hầu từng 3 lần trèo tốc Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da trắng đen , đầu quấn khăn rằng với thân thể vậm vạp như con gấu mạ vĩ đại. Sơn cho biết lên tốc núi Chúa đương khổ thân hơn trèo tốc nhà nhiều Dương ở ngoài Bắc , vì Thứ lúa hạt lớn lên núi Chúa đếch dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng bất ngờ) dài và vòng vèo qua hết tốc núi này sang tốc núi khác với cái nắng như nung , cây rừng cũng sắt se , lá của cây chương nhỏ xíu , gai nhọn lủa tủa , đập vào chiếc lá cũng thấy nhói. Nhưng cũng nhờ vả thế mà mỗi cây xanh trên sứ tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh mắt.
chúng tôi xuất phát từ thôn Đá Hang thuộc lòng làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và trông biển rõ hơn. Cứ việc qua một rừng cỏ gianh , bất ngờ) thấy một tốc núi mới thẳng trước mặt. Hùng Sơn nói đùa rằng để chinh phục tốc núi Chúa cao 1.040m , phải băng qua 6 tốc núi khác là núi Chúa lọc , Chúa cháu , Chúa tử , Chúa tử , Chúa chồng , ráng sức Chúa vợ. Biết chúng tôi là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn thường về phía rìa cổ vũ vì sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu lạ như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả bọ hệ đẻ thái: rừng khô hạn , rừng xanh và hệ sinh thái rạn hổ phách. Ngoài những rạn hổ phách đặng đánh giá là xinh và đa dạng nhất Việt Hầu , đương có bãi Thịt là chốn rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô nên ở cỡ cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cỗi chật gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động thực vật phong phú , và từ 800m trở lên là xuất hiện nhiều loại cây lá kim , như cây hoàng đàn trả , cây kim giao , mảnh tùng , ráng sức thông tre. Chúng cháu về nhiều chốn chưa thấy ở đâu lạ như thế!”.
Trèo núi đặng hơn 1 hiện giờ đồng hồ , cảm thấy chẳng thể nối tiếp đặng nữa nên chúng tôi ra hiệu Đối với người trên dứt bất ngờ) , vì thực ra chúng tôi chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm đeo theo. Nên đành vẫy tay chào từ biệt đeo theo đỗi buồn của người thua cuộc.
3h chiều , chúng tôi xoay về làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn nhà nước , ngồi dưới bóng câu đào lộn hột uống do đất mía và nhai củ mì tôm sống cầm hơi và cũng để thăm hỏi cuộc sống của bà con. Một người dân địa phương , tên là Lê Thành tựu ngồi đồng bàn do đất mía nói với chúng tôi kì giọng buồn buồn “ Bà con Raglay ở đây đã bao đời , sống dựa vào rừng như làm đồng , làm nương , lấy bong bóng , lấy sáp và danh thiếp loại lâm thổ sản. Nữ giới và con trẻ chặt củi bán. Con trai thường sống kì nghề đốt than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , ráng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang đặng hưởng chính sách từ thời hạn 134 , có nhà xây kiên cố. Nhưng tuyệt đại đa số đóng cửa , để vào rừng tìm kiếm sống. Ở nhà chỉ có nữ giới nuôi con nhỏ và con trẻ. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nhớ chuyện cũng tham gia: “Bà con lũ tui ra đời ở rừng , lớn lên từ rừng mà đếch vào rừng kiếm ăn thời biết làm gì bây giờ...”.
Tám Công là người từng trải , kiến thức rộng , tử có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng tháng qua lại Thứ lúa hạt lớn núi Chúa nên khá rành. Anh kể: Dạo năm 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc lòng Quỹ trông coi động vật hoang dã ( WWF ) xách máy móc thiết bị tới đo mực độ khô hạn ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo tới , đo lui hằng hiện giờ , đếch thấy đồng hồ đo động đậy , ông thiết tưởng máy hư , Cởi ra sửa. Nhưng thực tiễn máy đếch hư , căn nguyên chỉ vì vùng đất này quá khô tới mức máy chẳng thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy ý với cảnh trần cây cóc khô rừng để năm sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người trai tráng nổi danh trung thành rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười đếch nhớ tui đã lật lưng bao lăm rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi , 60 năm đớp thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tựu “quá hớp” nên người làng ở đây đếch mấy ai đương nhớ cái tên Mười Nuôi của ông , mà họ chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , Đến kì hạn tuổi già , từ giã nghề sóng do đất , ông thường sống trong cảm giác tội lệ trước biển đời. Người trai tráng chuyên đớp rùa năm xưa , hiện giờ bất ngờ) tình nguyện đỡ đẻ cho rùa. Ngày tháng , ông theo vết chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , tìm kiếm băng trứng của chúng , khoanh vùng , trông coi cho trứng nở. Có lát rùa đẻ trên trung thành ven do đất , ông sợ do đất tân chủ lên , băng trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời băng lên chốn cao hơn. Đến lát rùa nở , ông bất ngờ) tìm kiếm bào đưa chúng ra biển. Một đôi người trong làng thấy ông vất vả đỡ đẻ cho rùa , họ cũng tình nguyện theo ông. Đến năm 2003 , lát WWF nhiều Dương tài trợ dự án bảo tồn rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được cái là trạm nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm heo hút này đã trở nên chốn về về của ông Thấu suốt 4 năm qua.
Trên lối đi về hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng kì xe máy “đa quốc gia” chạy ngược lại Vĩnh Hy. Chúng ta tăng tốc đuổi theo quân địch , tới lát tiếp cận , một chú xoay sang nói như hét “ Đừng Thú dữ kiểm lâm nha! Tụi tui dân chở than thuê kiếm ăn đặng 50 ngàn một chuyến , lũ này ngán mấy ổng nên chờ trưa chủ nhật mới về mà!”. “Thế một lò than ra tìm kiếm đặng bao lăm tiền” , tui hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy đồng lúc. “Hỏi mấy thằng cha đốt than chứ! Tụi hắn đương núp dưới suối , nhưng tha hắn về , hắn nghèo khổ lắm , thằng này cũng ốm nhách , đen lánh hà!”. Chúng ta giảm ga để xoay đầu xe đương nhớ hai tử thồ than chào từ biệt kì hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng vẫn đeo trái tim nhân bản hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh tới mức mê hồn. Vĩnh Hy đặng hai Mạch núi sứ bao bọc ở giữa là hầu do đất biển ra vào , hàng tháng có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh như tranh vẽ , danh thiếp hòn đảo xanh ngát bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói vùng Bình Tiên trên đất liền là của Ninh Thuận đương dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên Thứ lúa hạt lớn ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nhớ những người địa phương bàn tán với nhau dự án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ đồng , trong đó có 30 ha đông rừng phòng hộ thuộc lòng vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng đeo tên Amanoi resort có 36 villa , tọa nộ trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một cố gắng của do đất tui vươn lên ngành Công lao đếch khói đeo bất ngờ) lợi ích nhà nước. Nhưng trong tâm thức , tui cứ nhớ tới Jeff Rutherford , giảng sư về môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp tui ở hầu Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi này cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh xắt cái đỗi gì mà chốn này cũng ùa bê tông , đường nhựa thẳng tắp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà gọi là đẻ thái!”